Adet döngüsü kanamanın İlk gününden sonraki adet kanamasının İlk gününe kadardır. 1 döngü 21 – 42 gün arasında sürer. Döngünün Olmaması Amenoredir.
Kısaca: Adet görmemek (amenore), üreme çağındaki bir kadının üç ay veya daha uzun süre adet kanaması yaşamamasıdır. Hamilelik, emzirme ve menopoz dışında ortaya çıkan bu durum, hormonal dengesizlik, yapısal sorunlar veya stres gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Altta yatan ciddi bir tıbbi durumun işareti olabileceği için ihmal edilmemelidir. Bu durum kısırlık ve kemik erimesi riskini artırabilir. Jinekolog muayenesi, hormon testleri ve ultrasonografi ile nedeni belirlenmeli, uygun tedaviye vakit kaybetmeden başlanmalıdır.
Hızlı Yaklaşım Tablosu
| Bulgu / Durum | Olası Anlamı | Önerilen Yaklaşım | Aciliyet |
|---|---|---|---|
| Ani ve şiddetli karın ağrısıyla birlikte adetim kesildi | Rahim içi yapışıklık, enfeksiyon veya ektopik gebelik gibi acil bir durum | Vakit kaybetmeden acil servise başvurun | Acil |
| Üç aydan uzun süredir hiç adet görmedim, hamile değilim | Hormonal dengesizlik, hipotalamus-hipofiz sorunu, polikistik over veya erken menopoz | Jinekolog muayenesi, hormon paneli ve ultrasonografi | Kısa Sürede |
| Tiroid ilacı kullanıyorum, adetlerim düzensizleşti ve kesildi | Tiroid fonksiyon bozukluğu | Tiroid fonksiyon testleri ve endokrinoloji konsültasyonu | Kısa Sürede |
| Kıllanma arttı, sesim kalınlaştı, adet görmüyorum | Androjen fazlalığı, polikistik over veya adrenal sorunlar | Jinekolog ve endokrinolog değerlendirmesi, hormon testleri | Kısa Sürede |
| 15 yaşındayım, hiç adet görmedim, göğüslerim de gelişmedi | Primer amenore, genetik veya yapısal nedenler | Jinekolog muayenesi, genetik testler ve görüntüleme | Kısa Sürede |
| Aşırı kilo kaybettim, aşırı egzersiz yapıyorum, adetim kesildi | Fonksiyonel hipotalamik amenore, düşük vücut yağı | Yaşam tarzı düzenlemesi, beslenme desteği ve jinekolog takibi | Rutin |
| Doğum kontrol hapını bıraktıktan sonra 6 aydır adet görmüyorum | Post-pill amenore veya hormonal dengesizlik | Jinekolog değerlendirmesi ve hormon testleri | Rutin |
| Adetim çok az geliyor, lekelenme şeklinde, aylardır böyle | Oligomenore, yumurtlama sorunları veya stres | Jinekolog muayenesi ve yaşam tarzı düzenlemesi | Rutin |
| 50 yaşındayım, adetlerim durdu, menopoza girdiğimi düşünüyorum | Doğal menopoz | Jinekolog kontrolü ve kemik sağlığı takibi | Takip |
| Sürekli stresliyim, uykusuzum, adetlerim düzensizleşti | Stres ilişkili hormonal bozukluk | Stres yönetimi ve jinekolog danışmanlığı | Takip |
İçindekiler
Adet Görmemek – Adet Olamamak – Amenore
Normal adet döngüsü nedir?
Adet döngüsü, bir adet döneminin kanamasının ilk gününden bir sonraki adet kanamasının ilk gününe kadar sayılır. Çoğu kadının adet döngüsü 21 ila 42 gün arasında sürer. Tipik bir dönem, ilk 3 gün içinde en ağır kanama ile 2 ila 7 gün sürer.
Anormal rahim kanaması nedir?
Anormal uterin kanama, adetinizin normal kabul edilenin dışına çıkmasıdır. Bu şu açıdan olabilir:
- Adetiniz ne kadar sürüyor
- Kanadığınız miktar
- Ne sıklıkla adet oluyorsunuz
Amenore nedir?
Amenore, adet dönemlerinin olmamasıdır. İki tür amenore vardır:
Birincil amenore
Bu, bir kızın 15 yaşına kadar ilk adetini görmemesidir.
İkincil amenore
Bu, zaten adet gören bir kadının 3 ay veya daha uzun süre adet görmemesidir.
Hamilelik, emzirme ve menopoz gibi bazı amenore nedenleri normaldir. Amenore ayrıca tıbbi durumlar veya ilaçlardan da kaynaklanabilir.
.
Amenore ne kadar yaygındır?
Hamile olmayan, emzirmeyen veya menopoza girmeyen 25 kadından 1’i hayatlarının bir noktasında adet görmez.
Primer amenore neden olur?
Kızlarda regl başlamadığında, tıbbi nedenler olabilir:
- Ergenlikte gecikme
- Turner sendromu ve androjen duyarsızlığı gibi genetik durumlar
- Beyinle ilgili sorunlar (hipotalamus veya hipofiz bezi ile)
- Rahim, vajina veya kızlık zarı gelişimi ile ilgili sorunlar
Adet gören ve hamile olmayan kadınlarda adetler durduğunda bunun nedenleri şunlar olabilir:
- Düşük vücut ağırlığı (normal ağırlığın yaklaşık yüzde 10’u)
- Hızlı kilo kaybı
- Yeme bozuklukları (anoreksiya nervoza gibi)
- Beyinle ilgili sorunlar (hipotalamus veya hipofiz bezi ile)
- Polikistik over sendromu (PCOS)
- Tiroid bezi ile ilgili sorunlar
- Primer yumurtalık yetmezliği (erken yumurtalık yetmezliği olarak da adlandırılır)
- Stres
- Diğer kronik tıbbi durumlar, böbrek yetmezliği veya inflamatuar bağırsak hastalığı (IBH) gibi
Hormonal doğum kontrolü gibi bazı ilaçlar, onları alırken adet dönemlerini durdurabilir. Ve sigara içmek amenore riskinizi artırabilir.
Amenore İçin kimler değerlendirilmelidir?
Ergenler 15 yaşına kadar adet görmemişlerse birincil amenore açısından değerlendirilmelidirler. 13 yaşına kadar meme gelişimi belirtisi yoksa gençler de değerlendirilmelidir.
Yaşınız ne olursa olsun adetiniz 3 aydan uzun süredir , nedensiz durursa amenore için değerlendirilmeniz gerekir.
Bir kadın doğum uzmanı-jinekolog (ob-gyn) ile teşhis ve tedavi hakkında konuşabilirsiniz.
Sekonder amenore neden olur?
Amenore olduğunu düşünürsem ne yapmalıyım?
Kadın doğum uzmanınızla belirtileriniz hakkında konuşun. Amenore, altta yatan bir tıbbi sorunun işareti olabilir. Tedavi edilmediği takdirde, düşük kemik yoğunluğu ve osteoporoz gibi başka sorunlara da yol açabilir. Ob-Gyn, amenorenizin nedenini bulmanıza ve tedavi seçeneklerini tartışmanıza yardımcı olabilir.
Amenore nasıl teşhis edilir?
Kadın doğum uzmanınız tıbbi geçmişinizi gözden geçirmeli ve fizik muayeneye ihtiyacınız olup olmadığını tartışmalıdır. Buna meme muayenesi ve pelvik muayene dahildir.
Doktorunuz size aşağıdaki soruları sorabilir:
- Son adetinizin üzerinden ne kadar zaman geçti?
- Bundan önce adet döngünüz nasıldı?
- Yakın zamanda geçirdiğiniz bir hastalık var mı?
- Ailenizde amenore öyküsü var mı?
- Hangi ilaçları, ilaçları veya bitkisel ilaçları kullanıyorsunuz?
- Diyetiniz nasıl?
- Egzersiz alışkanlıklarınız nelerdir?
- Herhangi bir tıbbi durumunuz veya fiziksel anormalliğiniz var mı,
- Tek böbrek veya kalp rahatsızlığı gibi?
Teşhis bulmaya yardımcı olması için bazı testlere de ihtiyacınız olabilir. Bu, hormon seviyenizi kontrol etmek için kan testleri veya bir ultrason muayenesini içerebilir. Yaşınıza ve cinsel aktivitenize bağlı olarak, hamileliği ekarte etmek için hamilelik testi yaptırmanız da istenebilir.
Primer amenore nasıl tedavi edilir?
Bir genç normal olarak ergenliğe giriyorsa, ancak normalden biraz sonra, o zaman tipik olarak herhangi bir tedaviye gerek yoktur. Siz, ebeveyniniz veya bakıcınız ve doğum kadınınız sağlığınızı izlemelisiniz. Ergenliğin gecikmesinin başka bir nedeni varsa tedavi için bir uzmana görünmeniz gerekebilir.
Birincil amenoreye yumurtalıkların yeterince östrojen üretmemesi neden oluyorsa, ergenliğe ve dönemlerinize başlamak için hormon tedavisi kullanmayı tartışabilirsiniz. Hormon tedavisi ayrıca osteoporozun önlenmesine yardımcı olabilir.
Bazı kızlar deliksiz kızlık zarı, vajinal septum gibi vajinal kanamayı engelleyen fiziksel bir farklılıkla doğarlar. Veya rahim yokluğu. Bu durumlarda cerrahi gerekebilir.
Sekonder amenore nasıl tedavi edilir?
Sekonder amenore tedavisi nedene bağlıdır:
Primer yumurtalık yetmezliği—Hormon tedavisi, yumurtalıkların üretemediği östrojen ve progesteronun yerini alabilir.
PCOS—Tedavi kilo kaybı ve hormon tedavisini içerebilir
Diğer nedenler— Kadın doğum uzmanınız yeme bozuklukları, tiroid sorunları veya diğer tıbbi sorunları tedavi etme konusunda bir uzman görmenizi önerebilir.
Amenore olan çoğu insan sağlıklı bir diyet ve egzersizden yararlanır. Stresi azaltmak da yardımcı olabilir. Osteoporozun önlenmesine yardımcı olmak için yeterli kalsiyum ve D vitamini tüketmek önemlidir. Her gün 600 uluslararası D vitamini birimi ve 1000 ila 1300 miligram kalsiyum almayı hedefleyin. (Tavsiye edilen günlük kalsiyum alımı yaşınıza bağlıdır.)
İyi kalsiyum kaynakları arasında koyu yeşil yapraklı sebzeler; süt ürünleri; ve konserve somon ve sardalye.
İyi D vitamini kaynakları arasında zenginleştirilmiş süt, somon gibi yağlı balıklar, ve güneşe maruz kalma (haftada birkaç gün 15 dakika).
Adet görmemek olarak da bilinen amenore, adet döngüsünü etkileyen çeşitli faktörlere bağlanabilir. Etiolojik olarak hormonal dengesizliklerden, üreme sistemindeki yapısal anormalliklerden, aşırı kilo değişimlerinden, stresten veya bazı ilaçlardan kaynaklanabilir. Bu durumun prevalansı değişkenlik göstermektedir; primer amenore kadınların yaklaşık %1’ini etkilerken, sekonder amenore daha yaygın olup kadınların %4-5’ini etkilemektedir.
Amenore komplikasyonları arasında kısırlık, azalan östrojen seviyelerine bağlı osteoporoz ve potansiyel psiko-sosyal etkiler yer alabilir. Amenoreyi teşhis etmek için, altta yatan nedeni belirlemek amacıyla kapsamlı bir tıbbi öykü, fizik muayene, hormon düzeyleri testi ve görüntüleme çalışmaları gerekli olabilir. Tedavi spesifik etiyolojiye göre uyarlanır ve hormon replasman tedavisini, yaşam tarzı değişikliklerini veya yapısal anormallikleri gidermek için cerrahi müdahaleleri içerebilir. Erken tanı ve uygun yönetim, amenorenin etkili bir şekilde ele alınması ve olası uzun vadeli sağlık sonuçlarının hafifletilmesi açısından çok önemlidir.
Yüksek riskli jinekoloji’de;
jinekolojik hastalık başka hastalığın sebebi olmaktadır
Kadın bedeninde
anti-oksidan kapasite yani mukavemet durumunuz aşıldığında (temizleme kapasiteniz geçildiğinde)
her hastalık çıkabilir.
Standart
Sağlık Hizmeti
=
Lütuf Edildiği Kadar
Sağlık Hizmeti Almak
Demektir.
Yazgıcı davranış
** Bana bir şey olmaz
** Kader
** Allah büyüktür
** Allah korusun;
popüler olmasının nedeni, İnsanların hipnotik cümleleri, çok çabuk kabul etmelerindendir.
Başarana Odaklanma Hatası
Her Ay Düzenli.
Her Ay Yeterli.
Her Ay Problemsiz
Regl Olman
** Normal
** Hastalıksız
** Sağlıklı
Olduğunu Göstermez
Rahimi Bozar:
** Regl kanamasının uzuması,
** kesik kesik olması,
** pis kokması
zaman içerisinde rahimi bozar.
Sonsuza Kadar Yaşayamayacaksın
Hastalığı
** Sabretmek
** Ötelemek
** Bekletmek
Zarar Ziyandır
Aşkım
Regl
Olmadın Mı?
Regl
** Uzun
** Kısa
** 2-3 Defa
** Kesilmemesi
** Büyük Parçalı
** Koyu
** 2-3 Damla
** Kesik Kesik
** Ağrılı
** Pis Kokulu
** Fazla
** Pıhtılı
Olması
