Adetliyken Cinsel İlişki enfeksiyon yapar mı sorusunun bilimsel yanıtını Muğla, Dalaman, Köyceğiz, Ortaca bölgesinden kadın doğum uzmanı veriyor. Riskler, korunma yöntemleri ve dikkat edilmesi gerekenler yazımızda.
İçindekiler
Adetliyken İlişki Enfeksiyon Yapar Mı? Kadın Doğum Uzmanı Yanıtlıyor
Regl dönemi, birçok kadın için bedensel ve ruhsal değişimlerin yaşandığı özel bir süreç. Bu dönemde cinsel istekler değişebilir, artabilir ya da azalabilir. Peki ya partnerinizle yakınlaşmak istediğinizde aklınızın bir köşesinde “Acaba zararlı mı?”, “Adetliyken ilişki enfeksiyon yapar mı?” gibi sorular beliriyorsa? Toplumda bu konuyla ilgili kulaktan dolma birçok bilgi dolaşmakta. Bu yazıda, amacımız bu sorulara net, anlaşılır ve tamamen güncel bilimsel veriler ışığında yanıt vermek. Muğla, Dalaman, Köyceğiz ve Ortaca bölgesindeki kadın hastalarımızdan sıkça duyduğum bu soruyu, jinekolojik bakış açısıyla tüm yönleriyle ele alacağız. Endişelerinizi gidermek ve sağlıklı bir cinsel yaşam için bilmeniz gerekenleri birlikte keşfedelim.
Nedir? Adet Döneminde Vücudunuzda Neler Olur?
Adet döngüsü, rahim iç tabakasının (endometrium) gebe kalınmadığında vücuttan atılması sürecidir. Bu dönemde vajinal mikrobiyota’ya kan karışır. Döngünün başlangıcı sayılan bu süreçte, östrojen ve progesteron hormonları en düşük seviyelerindedir . sağlıklı vajina normalde kapalı bir organdır, içerisine atmosferik hava girmez. Regl olunduğunda vajina içerisine kan sızmaya → belli bir basınç oluştukça ve yer çekiminin de etkisi ile vajina çıkışına doğru regl kanı ilerler ve dışarı çıkar.
Vajinal ortamın kimyası içerisinde kan bulunmasına uygun değildir (vajina kana dayanıklı değildir), vajinal pH asidik 3,8 – 4,5 arasında iken, kan pH:7,4 şeklindedir, vajina içerisinde kan olması flora dengesini olumsuz etkiler, yani vajinal pH değişimi gösterir. Normalde asidik olan (yaklaşık pH 3.8 – 4.5) vajinal ortam, bazik yapıdaki adet kanıyla karıştığında pH seviyesi yükselir . Bu durum, farklı mikroorganizmaların çoğalması için geçici bir zemin hazırlayabilir. Ayrıca kanın daha hızlı bir şekilde rahimden uzaklaşması için rahim ağzı da genişlemiştir. Yani regl kanını aynı vajina gibi uterusda hızlı bir şekilde tahliye etmek istemektedir.
Birazdan en önemli noktaya değineceğiz:
Asıl risk faktörü adet kanının kendisi mi, yoksa başka bir şey mi?
Bu sorunun cevabı, sizi hem gereksiz endişelerden kurtaracak hem de gerçek tehlikelere karşı koruyacak.
Kadın doğum uzmanları tarafından sık karşılaşılan bir durumdur
Hastalar, özellikle adet döneminde yaşanan cinsel ilişki sonrası akıntı, kaşıntı veya kötü koku, kasık ağrısı, bel ağrısı gibi şikayetlerle muayenehanemize başvururlar. Bu şikayetlerin bir kısmı doğrudan ilişkiyle ilgiliyken, bir kısmı da adet döneminde vücudun savunmasız kaldığı yönündeki yanlış bir algıdan kaynaklanır.
Adetliyken İlişki Sonrası Enfeksiyon Neden Olur?
Peki adetliyken ilişki enfeksiyon yapar mı sorusunun temelinde yatan biyolojik mekanizmalar nelerdir?
- Yükselen Vajinal pH: Adet kanının vajinanın doğal asidik dengesini bozarak daha nötr bir ortam yaratması, bazı zararlı bakterilerin (özellikle bakteriyel vajinozla ilişkili bakteriler, mantarların) çoğalmasını kolaylaştırabilir .
- Rahim Ağzındaki (Serviks) Değişimler: Adet sırasında rahim ağzı, kanın dışarı atılmasına izin vermek için hafifçe açılır (dilatasyon). Bu durum, teorik olarak mikroorganizmaların rahim içine daha kolay ulaşmasına neden olabilir .
- Bağışıklık Sistemi Yanıtındaki Değişim: Adet döngüsü, bağışıklık sistemi hücrelerinin aktivitesini etkileyebilir. Bazı araştırmalar, adet döneminde doğal bağışıklık yanıtının baskılanabileceğini, bunun da enfeksiyonlara yatkınlığı artırabileceğini öne sürmektedir .
- Mikro Yaralanmalar: Adet döneminde (foliküler faz) vajinal dokuların östrojen etkisiyle daha ince ve hassas olabileceği, bu nedenle cinsel ilişki sırasında mikro yırtıkların (genital yaralanma) daha kolay oluşabileceği gösterilmiştir. Bu yırtıklar, patojenler için bir giriş kapısı oluşturabilir .
Ayrıca şöyle bir durum daha vardır
İnsan spermatozoaları, kuyruk kısmında hareketi sağlayan kamçılarının oluşturduğu itici güç ve kadın genital sisteminin özellikle ovulasyona yakın dönemde aktive ettiği peristaltik hareketler sayesinde dakikada yaklaşık 3 mm hızla ilerler. Bu hız esas alındığında, ortalama bir kadında spermin serviksten başlayarak döllenmenin gerçekleştiği fallop tüpünün orta ve dış üçte birlik kısmının birleşim noktasına, doğrudan bir rota izleyerek ulaşmasının teorik olarak en az 45 dakika sürmesi beklenir. Buna karşın klinik gözlemler, spermin fallop tüplerine ulaşmasının çoğu zaman bu süreden daha kısa sürede gerçekleşebildiğini göstermektedir.
Peki, kamçı gibi aktif bir itici güce sahip olmayan bir madde (mikrop, karbon partikül, …) vajina içerisinde durağan şekilde mi kalır? Kesinlikle hayır.
Aktif ve dinamik bir genital trafik vardır.
- Vajina → Servikse
- Vajina → Uterus
- Vajina → Tuba Uterina
- Vajina → Karın İçi
Kadınlarda bu asendan trafik, özellikle ovulasyona yakın dönemlerde, hormonlarında (oksitosin, …) desteklediği uterin ve tubal kasılmaların etkisiyle gerçekleşir ve vajina içerisindeki etkenlerin (mikrop, ilaç, partikül,…) önemli bir kısmı, ortalama olarak yaklaşık 28–34 dakika içerisinde üst genital bölgelere, hatta karın içine kadar ulaşabilmektedir Kaynak.
Yani ovulasyon döneminde semptom versin veya vermesin vajina içerisindeki her şey 28 – 34 dakika içerisinde; servikste, rahim içinde ve tuba içindedir. 1960 yılında Fertil Steril dergisinde yayınlanmış çalışmada incelenmiş 3 kadının hepsi 6 ve üzerinde doğum yapmış (servikal hasarlı hastalar olduğu muhtemel) ve elektif histerektomi planlanmış kadınlardı. Genital trafiğin aktif şekilde ovulasyon dönemine yakın olan 2 kadında aktif olduğu gösterilmiş, ovulasyon döneminde olmayan kadında ise genital trafiğin olmadığı gösterilmiştir.
Ancak bu bulgular değerlendirilirken önemli bir nokta göz ardı edilmemelidir: Söz konusu kadınlar cerrahi müdahale altındadır ve vajinaya yerleştirilen karbon partiküllerinin geçişini göstermek amacıyla 1 – 24 saatlik uzun gözlem süreleri beklenememiştir. Eğer bu süre mümkün olabilseydi, ovulasyon döneminde olmayan olguda da karbon partiküllerinin üst genital sistemlerde tespit edilmesi olasıydı.
Klinik pratiğimizde en sık gördüğümüz nedenler arasında ise bu değişimlerden ziyade, korunmasız ilişki sonucu oluşan enfeksiyonlar yer alır. Yani asıl etken, adet kanı, vajinal disbiyozis ile beraber, eşler arasında geçiş yapan mikroorganizmalarda vardır.
Asıl dikkat edilmesi gereken durum şudur:
Adet kanı, HIV, Hepatit B ve Hepatit C gibi bazı virüsleri içerebilir . Bu nedenle, adetliyken korunmasız ilişki, özellikle yeni veya güvenilir olmayan partnerlerle, bu virüslerin bulaşma riskini artırır. Adet dönemi bu patojenler için bir “çıkış kapısı” görevi görür.
Adetliyken Cinsel İlişki Ne zaman normal?
Eğer her iki partner de tek eşli, sağlıklı ve herhangi bir cinsel yolla bulaşan hastalık (CYBH) taşımıyorsa, adet döneminde cinsel ilişki minicik güvenlidir ve ek bir enfeksiyon riski taşımaz . Hatta bazı kadınlar için orgazm, adet kramplarını hafifletici bir etki bile yapabilir .
- Regl esnasında cinsel ilişki önermiyorum !
Adetliyken Cinsel İlişki Ne zaman tehlikeli?
Aşağıdaki durumlarda adetliyken ilişki enfeksiyon yapar mı sorusunun yanıtı “evet, yapabilir” olur ve dikkatli olunmalıdır:
- Yeni bir partnerle veya güvenilir olmayan bir partnerle ilişkiye giriliyorsa.
- Partnerlerden birinde aktif bir CYBH varsa (uçuk, siğil, bel soğukluğu, HIV vb.).
- Kişisel hijyene dikkat edilmiyorsa.
- İlişki sonrası şiddetli ağrı, akıntı, kaşıntı veya yanma gibi belirtiler ortaya çıkarsa.
En çok merak edilen soruya gelelim
Peki, bu durum sadece enfeksiyonla mı sınırlı?
Adetliyken ilişki denince akla sadece enfeksiyon gelmemeli. Bir diğer kritik konu da gebelik riskidir. “Regl iken hamile kalınır mı?” sorusunun yanıtı, evet, nadir de olsa mümkündür. Özellikle adet döngüsü kısa olan kadınlarda (21-24 gün), adetin son günlerinde ilişkiye girilirse, spermler kadın vücudunda 5 güne kadar canlı kalabildiği için (tuba içerisinde bu süre daha da uzayabilir!) , adetten hemen sonraki yumurtlama döneminde gebelik oluşabilir.
Adetliyken Cinsel İlişkide Enfeksiyonun Tanısı nasıl konur?
Adet döneminde ilişki sonrası bir enfeksiyondan şüpheleniliyorsa, tanı süreci şu adımları içerir:
- Detaylı Hasta Öyküsü: Semptomlar, ilişki zamanı, korunma yöntemi sorgulanır.
- Jinekolojik Muayene: Vajina ve rahim ağzı gözlemlenir, akıntı örneği alınır, hassasiyet kontrol edilir.
- pH Testi ve Mikroskobik İnceleme: Alınan vajinal sıvının pH’ı ölçülür ve mikroskop altında incelenerek maya (Candida) hücreleri, “ipucu hücreleri” (BV için) veya hareketli parazitler (Trichomonas) aranır.
- Kültür ve Moleküler Testler: Bel soğukluğu, klamidya gibi spesifik bakteriler için kültür veya daha hassas olan PCR testleri yapılır.
Kendi Kendinize Yapabileceğiniz Hızlı Kontrol Listesi
Adet döneminde ilişki sonrası aşağıdaki maddeleri hızla gözden geçirin:
Muayenede özellikle şuna bakılır:
Vajinal duvarlarda ve rahim ağzında ilişkiye bağlı travma bulguları, akıntının özellikleri (renk, koku, miktar) ve rahim ile ek bölgelerde hassasiyet olup olmadığı.
Tedavi seçenekleri
Tedavi, teşhis edilen enfeksiyonun türüne göre değişir:
- Bakteriyel Vajinoz: Genellikle antibiyotik haplar veya vajinal jel/kremlerle tedavi edilir.
- Mantar Enfeksiyonu (Candida): Antifungal kremler, fitiller veya tek dozluk ağızdan alınan haplarla tedavi edilir.
- Trichomonas: Tek dozluk veya 7 -10 günlük antibiyotik ile tedavi edilir. Partnerin de eş zamanlı tedavisi şarttır.
- Bel Soğukluğu ve Klamidya: Antibiyotiklerle tedavi edilir. Yine partner tedavisi önemlidir.
- Herpes (Uçuk): Tamamen yok edici bir tedavi olmamakla birlikte, antiviral ilaçlar belirtileri hafifletir ve iyileşmeyi hızlandırır.
Tedavinin olmazsa olmazı, özellikle CYBH tanısında partnerin de tedavi edilmesidir. Aksi halde çiftler birbirlerine enfeksiyonu tekrar bulaştırabilir.
Özet
Adetliyken cinsel ilişki enfeksiyon yapar mı? sorusunun özet yanıtı şudur: Kendi başına adet kanı enfeksiyona neden olmaz. Ancak adet dönemindeki fizyolojik değişimler (pH yükselmesi, rahim ağzının açılması) ve kanın varlığı, tedavi edilmemiş doğum hasarları, iltihaplı bir rahimin regl hali, … var olan patojenlerin bulaşmasını veya çoğalmasını kolaylaştırabilir. En büyük risk, güvenilir olmayan partnerlerle korunmasız ilişki sonucu ortaya çıkan CYBH’lerdir. Adet döneminde cinsel ilişki kişisel bir tercihtir. Önemli olan, olası risklerin farkında olarak, hem enfeksiyonlardan hem de istenmeyen gebelikten korunmak için gerekli önlemleri (prezervatif kullanımı gibi) almaktır.
Sık sorulan sorular (SSS)
Soru 1: Eşimle uzun süredir birlikteyiz, ikimiz de sağlıklıyız. Adetliyken prezervatifsiz ilişkiye girmek sorun olur mu?
Uzun süreli, tek eşli ve her iki tarafın da CYBH açısından sağlıklı olduğu durumlarda, adetliyken prezervatifsiz ilişki genel olarak ek bir enfeksiyon riski oluşturur. Adet kanının vajinal florayı geçici olarak değiştirebileceğini ve nadir de olsa bazı kadınlarda akıntı veya kaşıntıya yol açabileceğini unutmamak gerekir.
Soru 2: Adetliyken ilişki sonrası idrar yaparken yanma hissediyorum. Bu normal mi?
Hayır, bu durum normal değildir ve bir soruna işaret edebilir. İlişki sırasında bakterilerin idrar kanalına (üretra) girmesi sonucu oluşan idrar yolu enfeksiyonu (İYE) belirtisi olabilir . Ayrıca rahim, vajinal bir enfeksiyonun habercisi de olabilir. Bu şikayetle mutlaka jinekolog doktorunuza danışmalısınız.
Soru 3: Adet döneminde ilişkiye girmek endometriozise neden olur mu?
Eski bir teori, adet kanının geri kaçmasının (retrograd menstruasyon) endometriozise yol açabileceğini öne sürse de, adet döneminde cinsel ilişkinin bu riski artırdığına dair yeterli bilimsel kanıt yoktur . Endometriozisin nedenleri halen tam olarak aydınlatılamamıştır ve multifaktöriyeldir.
Soru 4: Hamilelikte bu durum bebeğe zarar verir mi?
Bu soru adet dönemi için geçerli değildir, ancak genel bir endişedir. Hamilelik sırasında cinsel ilişki, düşük riski olmayan sağlıklı gebeliklerde genellikle güvenlidir ve genellikle bebeğe zarar vermez. Ancak, hamilelikte herhangi bir enfeksiyon (CYBH dahil) erken doğum gibi riskleri artırabileceğinden, güvenli cinsellik kurallarına uymak önemlidir.
Adetliyken cinsel ilişkiye girilmiş ve gebelik oluşmuş ise iltihaplı rahime gebe kalma durumu gerçekleşmiş olabilir !
Soru 5: Evde ne yapılabilir?
Adet döneminde cinsel ilişki sonrası enfeksiyonlardan korunmak için:
- Pamuklu, hava alan iç çamaşırları tercih edin.
- Prezervatif kullanın.
- Kişisel hijyene dikkat edin. İlişki sonrası dış genital bölgeyi ılık suyla temizleyin.
- Parfümlü sabunlar, vajinal duşlar veya spreyler KULLANMAYIN. Bunlar vajinal florayı daha da bozar.
Soru 6: Hangi durumda doktora başvurulmalı?
Yukarıda konu içeriğinde anlatıldığı şekilde anlatılan belirtilerden (kötü kokulu akıntı, ateş, şiddetli ağrı, yanma, yara vb.) herhangi biri ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden bir kadın doğum uzmanına başvurmalısınız.
Bu bilgiler genel bir rehber niteliğindedir. Kişisel durumunuzun değerlendirilmesi, adet düzensizlikleriniz veya jinekolojik şikayetleriniz için Muğla, Dalaman, Köyceğiz, Ortaca bölgesinde bulunan kliniğimizden randevu alarak, detaylı değerlendirme için https://muglakadindogum.net adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz. Size özel tedavi ve danışmanlık hizmeti sunmaktan mutluluk duyarız.
Muğla
Kadın
