İrritabl barsak sendromu kadınlarda neden daha yaygın? Hormonal farklılıklar, stres ve genetik faktörler gibi birçok etken rol oynar.
İrritabl Barsak Sendromu kısaca nedir ?
İrritabl Barsak Sendromunun tarihi, antik çağlara kadar uzanmaktadır. MÖ 1500 yıllarında yazılmış olan Ebers papirüsünde, ishal, kabızlık şeklindeki sindirim sorunlarına dair bilgiler yer almaktadır. Daha sonra, 1800’lü yılların ortalarında, İrritabl Barsak Sendromu ile ilgili ilk modern tanımlar yapılmaya başlandı.
1920’lere kadar, İrritabl Barsak Sendromu için farklı terimler kullanılmıştır. Örneğin, spastik kolon, irritabl kolon, mukozal kolit gibi. 1950’lerde ise, “irritabl bağırsak sendromu” terimi kullanılmaya başlandı, günümüzde de en sık kullanılan terim haline geldi.
İrritabl barsak sendromu (IBS), şimdilik sindirim sistemi ile ilgili rahatsızlık olup, şimdilik bağırsaklarda meydana gelen ağrı, gaz, şişkinlik, kabızlık ishal semptomlarına neden olur. Semptomlar, kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyebilir, ciddi hastalık belirtisi olmadığından, teşhis – tedavi süreci genellikle uzun – zorlu olabilir.
İrritabl Barsak Sendromu, asla jinekolojik sebep olabileceği düşünülmeyen rahatsızlıktır
Meslek hayatımda İBS olup jinekolojik sebep araştırması için şahsıma gönderilmiş hasta sayısı çok kısıtlıdır!.
Ancak, stres, diyet, enfeksiyonlar, hormonal değişiklikler, genetik faktörlerin rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bağırsaklarda kas hareketlerinin normalden hızlı veya yavaş olması, bağırsak duvarlarının hassasiyeti, bağırsakta bulunan bakterilerin dengesi de semptomların oluşumuna etki edebilir.
İrritabl Barsak Sendromu, özellikle genç yetişkinlerde sık görülen rahatsızlıktır. Semptomlar genellikle stres veya yeme alışkanlıklarındaki değişiklikler vb. tetikleyicilerle ortaya çıkabilir. Semptomların şiddeti sıklığı kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
İrritabl Barsak Sendromu, herhangi ciddi hastalık belirtisi olmadığından, tedavisi semptomların hafifletilmesine yöneliktir. Diyet değişiklikleri, stres azaltma teknikleri, egzersiz, ilaçlar semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Ancak, herhangi tedavi yöntemi IBS semptomlarını tamamen ortadan kaldıramayabilir.
İrritabl Barsak Sendromu çeşitleri nelerdir?
IBS’nin üç ana tipi vardır: İrritabl Barsak Sendromu-D (Dyarreae ishal baskın), İrritabl Barsak Sendromu-C (Constipation kabızlık baskın) ve İrritabl Barsak Sendromu-M (Mix karışık).
IBS-D
: Genellikle ishal, karın ağrısı, rahatsızlık hissi ile karakterizedir. Dışkı sıklığı artar, bazen günde üçten fazla olabilir. Dışkı daha az katıdır, bazen sulu görünür.IBS-C
: Kabızlıkla ilişkilidir, genellikle sert, kuru dışkı, nadir – az sayıda dışkılama ile karakterizedir. Bağırsak hareketleri yavaşlar, bağırsak hareketleri ağrıya – rahatsızlığa neden olabilir.IBS-M
: Böyle tip IBS her ikisinin belirtilerini de içerir. Bu, bazen ishal bazen kabızlık, sık sık değişen karın ağrısı – rahatsızlık hissi ile karakterizedir.
İrritabl Barsak Sendromu ne kadar yaygın?
İrritabl barsak sendromu (IBS), dünya genelinde oldukça yaygın sindirim sistemi rahatsızlığıdır. Tüm dünya genelinde görülme sıklığı %10-20 arasında değişmektedir. Herhangi millette, özellikle fazla görülmesi konusunda kesin bilgi bulunmamaktadır. Ancak araştırmalar, İrritabl Barsak Sendromu’nun Batı ülkelerinde daha yaygın olduğunu öne sürmektedir.
Farklılıkların nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak genetik, çevresel, yaşam tarzı faktörleri, … birçok faktörün rol oynayabileceği düşünülmektedir. Grafik üzerinde de görülebileceği üzerine yaygınlık kesin olarak bilinmemektedir. Hindistan – Afrika benzeri cografyalar da verinin hiç olmaması gerçeğin daha yaygın olduğunu düşündürmektedir.
İrritabl Barsak Sendromu hangi cinsiyette çok fazladır?
İrritabl Barsak Sendromu, her iki cinsiyette de görülebilir. Ancak, kadınlarda daha yaygın olarak görülür. Çoğu araştırma, IBS sıklığının kadınlarda erkeklere göre yaklaşık 1,5 – 3 kat daha fazla olduğunu göstermektedir.
Kadınlarda hormon dalgalanmalarının İrritabl Barsak Sendromu semptomları üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, kadınların yaşam boyu maruz kaldıkları stres faktörleri, İrritabl Barsak Sendromu gelişiminde etkili olabilecek diğer faktördür. Ancak, IBS’nin cinsiyet açısından dağılımı konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
İBS ‘de barsakların hangi kısımları daha çok etkileniyor?
İrritabl barsak sendromu (IBS), genellikle kalın bağırsak veya kolonun alt kısmını etkiler. IBS semptomları genellikle alt karın bölgesinde hissedilir; bağırsak hareketlerinin sıklığı veya dışkı kıvamı… bağırsak işlevleri ile ilgilidir. Ancak, IBS’nin semptomları kişiden kişiye farklılık gösterir, bazı insanlar, üst gastrointestinal sistem semptomları da yaşayabilirler.
IBS’nin hangi bağırsak kısımlarını daha fazla etkilediği konusunda kesin kanıt yoktur. Ancak, araştırmalar, semptomların çoğunlukla kolonun alt kısmında yoğunlaştığını göstermektedir. Bazen İrritabl Barsak Sendromu semptomları bağırsaklarda inflamasyona neden olmayan inflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH), diğer bağırsak bozuklukları ile karıştırılabilir. İBH, spesifik bağırsak bölgesini etkiler, semptomları genellikle IBS’den daha şiddetlidir.
İrritabl Barsak Sendromu tetikleyicileri – risk faktörleri Nelerdir?
Risk faktörleri -1
- Gıdalar
- Stres – duygusal faktörler
- Hormonal değişiklikler
- Antibiyotik kullanımı
- İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) öyküsü
- Genetik yatkınlık
- Fiziksel travma
- Enfeksiyonlar
- Yaş
- Cinsiyet
- Depresyon
- Anksiyete
- Yetersiz uyku
- Egzersiz eksikliği
- Alkol tüketimi
- Bağırsaklardaki bakteri dengesizlikleri.
- Gastroparezi
Risk faktörleri -2
- Sigara kullanımı
- Kafein tüketimi
- Gıda intoleransları
- Yüksek yağlı, işlenmiş gıdaların tüketimi
- İlaç İrritasyonu
- Histamin içeren gıdalar
- Laktoz intoleransı
- Glutensiz diyetler
- Şekerli – tatlandırılmış içecekler
- Süt ürünleri
- Soya ürünleri
- Fındık, tohumlar
- Kırmızı et
- Baharatlı yiyecekler
- Yüksek lifli gıdalar
- Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar
Risk faktörleri -3
- Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gıdalar
- Kabızlık, ishal ilaçları
- Antibiyotikler
- Probiyotikler
- Prebiyotikler
- Bağırsak enfeksiyonları
- Bağırsak parazitleri
- Hormon replasman terapisi
- Menopoz
- Hamilelik
- Premenstrüel sendromu (PMS)
- Endometriozis
- Çölyak hastalığı
- Crohn hastalığı
- Ülseratif kolit
- İshal
- Kabızlık
Bu faktörler arasında sadece birkaç tanesi İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir veya risk faktörü olarak kabul edilebilir. IBS’nin semptomları kişiden kişiye farklılık gösterir. Hangi faktörlerin semptomlara katkıda bulunduğunu belirlemek için bireysel yaklaşım gerekebilir.
Kabızlık – İshal & İrritabl Barsak Sendromu
İrritabl Barsak Sendromu, kabızlık, ishal veya her ikisini de içerebilen karışık semptomlar yelpazesidir. Bununla birlikte, bazı insanlar kabızlık domine eden IBS-C olarak adlandırılan bir tür IBS yaşarken, bazıları ishal domine eden IBS-D olarak adlandırılan başka tür IBS yaşar. Ayrıca, bazı insanlar zaman zaman kabızlık, zaman zaman ishal yaşarken, IBS-M olarak adlandırılan IBS yaşarlar.
Gıdalarla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Gıdalarla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki oldukça karmaşıktır. İBS semptomları, gıdaların çeşitli özelliklerine bağlı olarak değişebilir. Bazen gıdalar semptomları tetikleyebilirken, bazıları semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. İBS semptomlarına yol açabilecek gıdalar, özellikleri şunlardır:
- Yüksek yağlı gıdalar: Yağlı gıdalar, sindirim sistemi için zorlayıcı olabilir, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
- Yüksek lifli gıdalar: Lif, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir, ancak aynı zamanda diğer semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir.
- Süt, süt ürünleri: Laktoz intoleransı olan kişilerde, süt – süt ürünleri semptomlara neden olabilir.
- Kahve, çay, diğer kafeinli içecekler: Kafein, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
- Alkol: Alkol, sindirim sistemi için zorlayıcı olabilir. İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
- Baharatlı yiyecekler: çeşitli baharatlar, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
- Gluten: Gluten intoleransı veya çölyak hastalığı olan kişilerde, glutenli gıdalar semptomlara neden olabilir.
- Şekerli, tatlandırılmış içecekler: Şekerli içecekler, sindirim sistemi için zorlayıcı olabilir, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
- Çiğ sebzeler meyveler: İrritabl Barsak Sendromu semptomlarına neden olabilen lifli yapıları nedeniyle, çiğ sebzeler meyveler yatkın kişilerde semptomlara neden olabilir.
- Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gıdalar: Yüksek fruktozlu mısır şurubu, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebilir.
Öte yandan, gıdalar semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. Örneğin, probiyotik içeren gıdalar, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını hafifletmede etkili olabilir. Ayrıca, yatkın kişilerde glutensiz diyet semptomları hafifletebilir. Bununla birlikte, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının bireysel olarak farklılık gösterdiği unutulmamalıdır. Semptomları yönetmek için birçok farklı yaklaşım, diyet stratejisi vardır.
Hormonal değişikliklerle İBS arasındaki İlişki nedir
Hormonal değişikliklerin İrritabl Barsak Sendromu semptomları üzerinde önemli etkisi olabilir. Özellikle kadınlar arasında, menstrüasyon döngüsü sırasında hormonal değişiklikler, IBS semptomlarının artmasına neden olabilir.
Progesteron – östrojen hormonları, sindirim sistemi üzerinde etkili olan hormonlardır. Menstrüasyon döngüsü sırasında hormonların seviyeleri dalgalanabilir, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının artmasına neden olabilir. Yatkın, risk faktörleri olan kadınlar, adet döneminde şişkinlik, karın ağrısı, kabızlık veya ishal benzeri semptomlar yaşayabilirler.
Ayrıca, gebelik döneminde hormonal değişiklikler de İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını etkileyebilir. Gebelik sırasında progesteron hormonu seviyeleri artar, bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına neden olabilir. Bu, kabızlık semptomlarını artırabilir. Gebelikte diğer hormonal değişiklikler de sindirim sistemi üzerinde etkili olabilir, IBS semptomlarını artırabilir.
Menopoz döneminde hormonal değişiklikler de İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını etkileyebilir. Östrojen hormonu seviyelerinin azalması, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının artmasına neden olabilir. Özellikle kabızlık semptomları menopoz döneminde daha sık görülebilir.
Özetle, hormonal değişiklikler İrritabl Barsak Sendromu semptomları üzerinde önemli etkiye sahip olabilir. hormonal değişiklikler, semptomların artmasına veya azalmasına neden olabilir. İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını yönetmek için hormonal değişikliklerin farkında olmak, buna uygun olarak tedavi planı geliştirmek önemlidir.
Antibiyotik kullanımı İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Antibiyotik kullanımı İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki henüz tam olarak anlaşılamamıştır, ancak çalışmalar, antibiyotik kullanımının İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının ortaya çıkmasına veya kötüleşmesine neden olabileceğini göstermektedir.
Antibiyotikler, vücuttaki zararlı bakterileri (patojen) öldürmek için kullanılan ilaçlardır. Ancak, antibiyotikler sadece zararlı bakterileri değil, aynı zamanda yararlı bakterileri de öldürebilir. Bağırsak florasında bulunan yararlı bakteriler, sindirim sistemi sağlığı için son derece önemlidir, bağırsak hareketlerini düzenlerler.
Antibiyotik kullanımı, yararlı bakterilerin öldürülmesine neden olarak, sindirim sistemi sağlığı üzerinde olumsuz etki yapabilir.Uzun süreli antibiyotik kullanımının, bağırsak florasında yararlı bakterilerin azalmasına, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının ortaya çıkmasına veya kötüleşmesine neden olabileceğini göstermektedir.
- Antibiyotik kullanımı sindirim sistemi enfeksiyonlarının tedavisinde gereklidir. Ancak, antibiyotik kullanımının gereksiz yere sınırlandırılması sadece gerekli olduğu durumlarda kullanılması, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının ortaya çıkmasını veya kötüleşmesini önleyebilir.
Özetle, antibiyotik kullanımıyla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki tam olarak anlaşılamamış olsa da, uzun süreli antibiyotik kullanımı bağırsak florasında yararlı bakterilerin azalmasına neden olarak, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının ortaya çıkmasına veya kötüleşmesine neden olabilir. Antibiyotik kullanımının gereksiz yere sınırlandırılması, sadece gerekli olduğu durumlarda kullanılması önemlidir.
İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) – İBS İlişkisi nedir?
İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) ve irritabl barsak sendromu (IBS), her ikisi de sindirim sistemi ile ilgili kronik rahatsızlıklar olsa da, farklı nedenlerden kaynaklanır, farklı semptomlara neden olur. İBH, sindirim sistemi iltihaplanması ile karakterize edilirken, İrritabl Barsak Sendromu, bağırsak hareketlerinin kontrolü ile ilgili bozukluk nedeniyle bağırsak semptomlarına neden olur.
IBH, Crohn hastalığı, ülseratif kolit; iki farklı türü içerir.
IBH bağırsak duvarını etkileyen iltihaplanmayı içerir. Genellikle şiddetli karın ağrısı, ishal, kanlı dışkı, kilo kaybı, yorgunluk semptomlarıyla ilişkilidir. Ayrıca, İBH’de, vücuttaki bağışıklık sistemi, bağırsaklardaki yararlı bakterilere yanlışlıkla saldırabilir, inflamasyona neden olabilir.
Öte yandan, İrritabl Barsak Sendromu, stres, gıda intoleransı veya hormonal değişikliklerin tetiklemesiyle sindirim sistemi semptomlarına neden olur. Semptomlar arasında karın ağrısı, şişkinlik, kabızlık veya ishal benzeri rahatsızlıklar yer alır.
İBH ve IBS arasında ilişki olmasa da, çeşitli çalışmalar İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının İBH hastalarında daha yaygın olduğunu göstermiştir. İBH hastalarının, IBS semptomlarına sahip olma olasılığı daha yüksektir. IBS semptomları olan İBH hastalarının, semptomlarını yönetmek için doktorla çalışması, tedavi edilmesi önemlidir.
Crohn hastalığı – İBS
: Crohn hastalığı, sindirim sisteminin herhangi yerinde iltihaplı bağırsak hastalığıdır. Crohn hastalığı ile birlikte İrritabl Barsak Sendromu semptomları görülebilir.Ülseratif kolit – İBS
: Ülseratif kolit, kalın bağırsakta (kolon) iltihaplı bağırsak hastalığıdır. Ülseratif kolit ile birlikte İrritabl Barsak Sendromu semptomları görülebilir.Mikroskopik kolit – İBS
: Mikroskopik kolit, bağırsakların iç tabakasında iltihaplanma ile karakterize hastalıktır. Bağırsak biyopsisinde mikroskop altında görülebilir. Mikroskopik kolit ile birlikte İrritabl Barsak Sendromu semptomları görülebilir.Diğer İBH türleri
: İBH’nin diğer türleri de (örneğin indeterminant kolit, çocuklarda IBD, vb.) IBS semptomlarına neden olabilir.
İrritabl Barsak Sendromu , İBH’nın yanı sıra aşağıdaki durumlarda da ortaya çıkabilir:
- Romatoid artrit
- Fibromiyalji
- Kronik yorgunluk sendromu
- Endometriozis
- İntersitisyel sistit
- Gastroparezi
- Çölyak hastalığı
- Laktoz intoleransı
- Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)
- Divertiküler hastalık
İrritabl Barsak Sendromu & İBH arasındaki farklar nelerdir?
| IBS (Irritabl Bağırsak Sendromu) | IBH (İnflamatuar Bağırsak Hastalığı) |
|---|---|
| İnflamasyon: IBS’de ise bağırsakta inflamasyon yoktur. | İnflamasyon: IBH, bağırsakta inflamasyon (iltihaplanma) ile karakterize hastalıktır. |
| Hastalığın süresi: IBS, semptomların başlangıcından birkaç ay sonra ortaya çıkan durumlarda daha geçici sorun olarak ortaya çıkabilir. | Hastalığın süresi: IBH, genellikle yaşam boyu süren kronik hastalıktır. |
| Bağırsak hareketleri:IBS’de genellikle kabızlık, ishal veya her ikisi de olabilir. | Bağırsak hareketleri: IBH genellikle ishal, kabızlık veya bu ikisi arasında değişen semptomlarla kendini gösterir |
| Nedenleri:IBS’nin nedeni de tam olarak bilinmemektedir, ancak hormonal değişiklikler, sinir sistemi problemleri, beslenme faktörleri ve stres gibi çeşitli faktörlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. | Nedenleri: IBH’nin tam nedeni bilinmemekle birlikte, bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi sonucu bağırsakta inflamasyon oluştuğu düşünülmektedir. |
| Teşhis:IBS tanısı, belirtiler, hastanın öyküsü ve fizik muayenelerin sonuçlarına dayanarak konulur. | Teşhis: IBH teşhisi genellikle kan testleri, dışkı testleri, endoskopi ve/veya kolonoskopi gibi testler yoluyla yapılır |
| Tedavi:IBS’nin tedavisi de yaşam tarzı değişiklikleri, diyet değişiklikleri, ilaçlar ve diğer tedavileri içerebilir. | Tedavi: IBH tedavisi genellikle ilaçlar, beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ve cerrahi müdahale gerektirebilir |
İrritabl Barsak Sendromu İle İlişkisi olan jinekolojik hastalıklar
- Adenomyosis
- Endometriosis
- Polikistik over sendromu (PCOS)
- Pelvik konjesyon sendromu
- İnterstisyel sistit (ağrılı mesane sendromu)
- Vulvodini (vulva ağrısı sendromu)
- Adneksiyal kitle veya tümörler
- Pelvik enfeksiyonlar
- Rahim fibroidleri
- Menopoz sonrası vajinal atrofi
Genetik yatkınlıkla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki durum nedir?
İrritabl barsak sendromu (IBS) birçok faktörden kaynaklanabilir. Genetik yatkınlık da İrritabl Barsak Sendromu gelişiminde önemli faktör olarak kabul edilir. Yatkın ailelerde IBS daha yaygın görülmekte olduğundan belirli genetik faktörlerin rol oynayabileceği anlamına gelmektedir.
Örneğin
- Serotonin reseptör genleri,
- İnflamasyon genleri,
- Bağırsak hareketlerini kontrol eden genler ve
- Ağrı algısını etkileyen genler genler, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarıyla ilişkili olabilir.
Bununla birlikte, genetik faktörlerin İrritabl Barsak Sendromu gelişimindeki rolü hala net değildir. Çevresel faktörler, psikolojik faktörler, yaşam tarzı faktörleri de IBS gelişiminde önemli rol oynar. Ayrıca, IBS’nin çoğu zaman birden fazla faktörün birleşimi sonucu meydana geldiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak, genetik yatkınlık IBS gelişiminde etkili faktördür ancak tek başına yeterli değildir. İrritabl Barsak Sendromu gelişimi, çeşitli faktörlerin bir araya gelmesi sonucu ortaya çıkan karmaşık süreçtir. İrritabl Barsak Sendromu semptomlarından şüphelenen kişilerin doktora danışması, doğru teşhis + tedavi için gereken testleri yaptırması önerilir.
Fiziksel travmayla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Fiziksel travma, kaza, yaralanma veya cerrahi müdahale gibi çeşitli nedenlerle meydana gelebilir. Fiziksel travmanın İrritabl Barsak Sendromu gelişimindeki rolü, travma sonrası stres bozukluğu, inflamasyon, bağırsak mikrobiyotası, bağırsak hareketleri ile ilgili faktörlerle ilişkili olabilir.
Bir çalışmada, İrritabl Barsak Sendromu olan kişilerin %60’ından fazlasının geçmişte fiziksel travma yaşadığı rapor edilmiştir. Ayrıca, çocukluk döneminde yaşanan fiziksel travmaların, yetişkinlerde İrritabl Barsak Sendromu gelişme riskini artırdığı gösterilmiştir.
Fiziksel travma sonrası oluşabilecek stres, hormonal değişiklikler, inflamasyon, bağırsak hareketleri, bağırsak mikrobiyotası değişiklikleri, IBS semptomlarına neden olabilir. Ancak, fiziksel travmanın İrritabl Barsak Sendromu gelişimindeki rolü hala tam olarak anlaşılamamıştır daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Sonuç olarak, fiziksel travma IBS gelişiminde risk faktörü olabilir ancak İrritabl Barsak Sendromu semptomlarına neden olan diğer faktörler de mevcuttur. İrritabl Barsak Sendromu semptomlarından şüphelenen kişilerin doktora danışması, doğru teşhis – tedavi – testleri yaptırması önerilir.
Enfeksiyonlarla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Enfeksiyonlarla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki, araştırmalar tarafından incelenmiştir. Enfeksiyonlar, İrritabl Barsak Sendromu gelişimiyle ilişkili olabilir. İrritabl bağırsak sendromunun alt tipi olan postinfeksiyöz İrritabl Barsak Sendromu , bağırsak enfeksiyonu sonrası ortaya çıkabilir.
Bağırsak enfeksiyonları, bakteri, virüs veya parazitlerin neden olduğu enfeksiyonlardır. Çalışmalar, bağırsak enfeksiyonları sonrası İrritabl Barsak Sendromu gelişiminde artış olduğunu göstermektedir. Postinfeksiyöz İrritabl Barsak Sendromu , enfeksiyon sonrası 1-3 ay içinde ortaya çıkabilen semptomlarla karakterizedir, semptomları genellikle şiddetlidir.
Bağırsak enfeksiyonlarının İrritabl Barsak Sendromu gelişimindeki rolü, enfeksiyon sonrası inflamasyon, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler, bağırsak hareketlerindeki değişikliklerle ilgili olabilir. Enfeksiyon sonrası inflamasyon, bağırsak hareketlerindeki değişiklikler, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler, IBS semptomlarına neden olabilir. Ancak, enfeksiyonların İrritabl Barsak Sendromu gelişimindeki rolü tam olarak anlaşılamamıştır; daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Sonuç olarak, bağırsak enfeksiyonları, özellikle postinfeksiyöz İrritabl Barsak Sendromu enfeksiyon sonrası semptomlarla ilişkili olabilir. İrritabl Barsak Sendromu semptomlarından şüphelenen kişilerin doktora danışması, teşhis – tedavi – testleri yaptırması önemlidir
Yaş & İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki tam olarak nedir?
Yaş – İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki hakkında farklı sonuçlar elde edilmiştir. İrritabl bağırsak sendromu (IBS), genellikle 20-30 yaşlarındaki insanlarda ortaya çıkar, ancak herhangi yaşta görülebilir, ancak yaşlı bireylerde semptomlar daha sık + şiddetli olabilir.
Cinsiyet & İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Cinsiyetle İrritabl Barsak Sendromu arasında güçlü ilişki vardır. Kadınlar IBS’ye erkeklere göre daha fazla yakalanma eğilimindedir. Kadınlarda İrritabl Barsak Sendromu sıklığı, erkeklerdeki sıklığın yaklaşık 2 katıdır.
Kadınlarda hormonal değişikliklerin İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını tetikleyebileceği düşünülmektedir. Adet döngüsü sırasında progesteron seviyelerindeki dalgalanmaların, bağırsak hareketlerini yavaşlatarak semptomların şiddetini artırabileceği bilinmektedir. Gebelik sırasında da hormonal değişiklikler nedeniyle IBS semptomlarının artabileceği gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak, kadınların IBS’ye erkeklere göre daha fazla yakalanma eğiliminde olduğu bilinmektedir. Kadınlarda hormonal değişikliklerin İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını etkileyebileceği düşünülmektedir, ancak cinsiyet farkının İrritabl Barsak Sendromu semptomları üzerindeki etkisi tam olarak anlaşılamamıştır, daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Histamin İntoleransı & İrritabl Barsak Sendromu nedir?
Histamin, doğal olarak gıdalarda bulunan kimyasaldır. Ayrıca gıdaların işlenmesi, saklanması, fermente edilmesi sırasında da oluşabilir. Histamin, bağışıklık sistemi, sinir sistemi üzerinde çeşitli etkilere sahip moleküldür.
İrritabl Barsak Sendromu hastalarının bazıları, histamin içeren gıdaların semptomlarını tetiklediğine inanmaktadır. Bu nedenle, histamin intoleransı olan kişiler, histamin içeren gıdalardan kaçınmak isteyebilirler. Ancak, histamin intoleransıyla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki tam olarak anlaşılamamıştır, çeşitli araştırmalar ilişkiyi doğrulamamaktadır.
Histamin İçeren bazı gıdalar şunlardır
Histamin intoleransı olan kişilerde, histamin yüksek gıdaların tüketilmesi, baş ağrısı, karın ağrısı, ishal, ürtiker, burun tıkanıklığı, kaşıntı benzeri semptomlara neden olabilir. Bununla birlikte, histamin intoleransı ile İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki tam olarak anlaşılamamıştır, her iki durum da ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Fermente edilmiş gıdalar
: sirke, turşu, kefir, yoğurt, peynir, salam, sosis, jambonKonserve gıdalar
: ton balığı, sardalye, uskumruBaharatlar
: tarçın, kakule, karanfil, kimyon, hardalMeyveler
: çilek, ananas, muz, kivi, çilek, kavunSebzeler
: domates, patlıcan, patates, kabak, lahana, turp, soğanDiğer gıdalar
: çikolata, balık sosu, soya sosu, bira, şarap
Atopik kişiler – İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Atopi, genetik yatkınlığa sahip insanlarda alerjik reaksiyonların daha yaygın olduğu durumdur. Atopik kişilerde, alerjik rinit, egzama, astım türevi alerjik hastalıkların semptomları daha sık görülür. Ayrıca, çalışmalar atopik kişilerde İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının daha yaygın olduğunu göstermektedir.
Bazı araştırmalar, atopik kişilerde bağırsak mukozasında artmış bağırsak geçirgenliği (intestinal permeabilite) olduğunu, bunun İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının gelişiminde rol oynayabileceğini öne sürmektedir. Bağırsak geçirgenliği, bağırsak duvarının hücreleri arasındaki boşlukların artmasıyla meydana gelir, bağırsak içeriğinin kan dolaşımına karışmasına neden olabilir. Alerjik reaksiyonlara neden olan maddeler bağırsaklardan kana geçerek alerjik semptomların artmasına neden olabilir.
Bununla birlikte, atopik kişilerde İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının artması nedeni tam olarak anlaşılamamıştır, daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Psikiyatrik Durumlar & İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Psikiyatrik durumlar, özellikle depresyon + anksiyete bozuklukları, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının gelişiminde, şiddetinde önemli rol oynayabilir.
İrritabl Barsak Sendromu semptomları ile depresyon anksiyete semptomları arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. Depresyon anksiyete semptomları olan kişilerde İrritabl Barsak Sendromu semptomları daha sık görülür, şiddetli olabilir. Ayrıca, IBS semptomları olan kişilerde depresyon anksiyete semptomlarının daha sık olduğu da gösterilmiştir. İlaç tedavisi, psikoterapi, stres azaltma tedavilerin birleşimi, hem psikiyatrik semptomların hem de IBS semptomlarının yönetiminde etkili olabilir.
Gluten İntoleransı – İrritabl Barsak Sendromuarasındaki İlişki nedir?
Tahılların tohumlarında bulunan . Glutenin elastik yapısı, ekmek, diğer mayalı ürünlerin kabarmasını, dokusunu iyileştirir. Ekmek yapımında yaygın olarak kullanılır.
Gluten intoleransıyla İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki, uzun süredir tartışılan konudur. Gluten intoleransı, glüten adı verilen protein türüne karşı duyarlılığı ifade ederken, IBS ise belirgin organik nedeni olmayan, kronik sindirim sistemi bozukluğudur.
Gluten intoleransı, İrritabl Barsak Sendromu semptomları benzerlik gösterir. Örneğin, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal, kabızlık, her iki durumda da sıkça görülen semptomlardır. Yapılan çalışmalar, IBS semptomlarının gluten intoleransıyla ilişkili olabileceğini öne sürmektedir. Ancak, gluten intoleransıyla IBS semptomları arasındaki kesin nedensel ilişki henüz tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır.
Gluten intoleransı olan kişilerde İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının sık görüldüğünü, ancak her iki durumun da ayrı ayrı ele alınması gerektiğini öne sürmektedir. Ayrıca, glütensiz diyetin, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını azaltabileceği, ancak iyileşmenin tamamen gluten intoleransı ile ilgili olmayabileceği düşünülmektedir.
Sonuç olarak, gluten intoleransı, İrritabl Barsak Sendromu arasındaki ilişki karmaşık – daha fazla araştırmaya ihtiyaç duymaktadır. İrritabl Barsak Sendromu semptomları olan kadınların öncelikle gastroenteroloji uzmanına, sonra jinekologa başvurarak uygun tanı – tedavi planı alması önemlidir.
Glutenin En sık bulunduğu besinler nelerdir?
Gluten, buğday, arpa, çavdar tahıllarında bulunan protein türüdür
Glutenin en sık bulunduğu besinler arasında ekmek, makarna, pizza, kek, bisküvi, kurabiye, tahıl gevrekleri, çorba, soslar yer alır.
Ayrıca, birçok hazır yiyecek, çikolata, sos, diğer işlenmiş gıdalar da gluten içerebilir.
Bununla birlikte, son yıllarda birçok glütensiz alternatif de piyasaya çıkmıştır.
Vajinal Akıntı (Enfeksiyon) & İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki Nedir?
Vajinal enfeksiyonlarla İrritabl Barsak Sendromu (İrritabl Barsak Sendromu) arasında doğrudan ilişki olmadığı yazılıdır. Vajinal enfeksiyonlar, genellikle mantar veya bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlardır. Cinsel yolla bulaşabilen hastalıklar da dahil olmak üzere birçok farklı nedeni olabilir. İrritabl Barsak Sendromu ise barsakların işleyişindeki sorunlardan kaynaklanan rahatsızlıktır.
İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının kadınların bazısında özellikle menstruasyon dönemlerinde kötüleştiğini göstermiştir.
Vajinal akıntı, menstrüel dönemde İrritabl Barsak Sendromu tetikleyicisi olabilir. Vajinal floramım en fazla bozulduğu dönem regl sürecidir.
Literatür çalışmaları kadınların 5, 10, 15 hatta 30 yıl boyunca vajinal akıntıyla yaşadıklarına, vajinal akıntıyı umursamadıklarına, buna adaptasyon geliştirerek asemptomatik yaşayabildiklerine hiç odaklanmamıştır.
Alkol – sigara İle İrritabl Barsak Sendromu arasındaki İlişki nedir?
Alkol, bağırsaklardaki kas hareketlerini etkileyerek kabızlık veya ishale neden olabilir. Ayrıca, alkol tüketimi, bağırsaklarda iltihaplanmaya şişkinliğe neden olabilir. Sigara içmek, gastrointestinal sistemde kan damarlarını daraltarak kan akışını engelleyebilir, bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir. Bunun yanı sıra, sigara içmek, bağırsaklarda iltihaplanmaya ülserasyona neden olabilir, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarının şiddetini arttırabilir.
Bu nedenle, İrritabl Barsak Sendromu semptomları olan kişilerin alkol tüketimini sınırlamaları; sigara içmemeleri önerilir.
Hormon replasman terapisi (HRT) & İrritabl Barsak Sendromu
Hormon replasman terapisi (HRT), menopoz dönemindeki kadınlar tarafından kullanılan tedavidir. Östrojen seviyelerini arttırmayı amaçlar. Östrojenin bağırsak hareketlerini düzenlediği, inflamasyonu azalttığı düşünülmektedir. Östrojen seviyelerindeki değişiklikler, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını etkileyebilir. Özellikle, adet döneminde, menopoz dönemindeki kadınlar, östrojen seviyelerindeki dalgalanmalar nedeniyle İrritabl Barsak Sendromu semptomlarında artış yaşayabilirler.
HRT, östrojen seviyelerini arttırdığından, İrritabl Barsak Sendromu semptomlarını hafifletebilir veya ortadan kaldırabilir. Ancak, HRT’nin uzun süreli kullanımı riskler taşıyabilir, doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Özellikle, meme kanseri, rahim kanseri veya tromboembolik hastalık gelişmiş belirli sağlık sorunları olan kadınlar, HRT kullanmaktan kaçınmalıdır.
Premenstrüel sendromu (PMS) & İrritabl Barsak Sendromu
Premenstrüel sendromu (PMS), kadınların menstrüasyon döngülerinin belirli evresinde yaşadıkları fiziksel, duygusal semptomlardan oluşan durumdur. Semptomlar arasında karın ağrısı, gaz, şişkinlik, ishal, kabızlık, mide bulantısı, baş ağrısı, yorgunluk IBS semptomları da yer alabilir.
PMS ayrıca, duygusal semptomlar da içerebilir, örneğin irritabilite, depresyon, anksiyete, sinirlilik. PMS – IBS semptomlarının benzerlikleri, kadınların menstrüasyon döngülerinin farklı aşamalarında IBS semptomlarında artış yaşayabileceği anlamına gelir.
Özellikle, adet öncesi dönemde, progesteron – östrojen seviyelerindeki değişiklikler IBS semptomlarını arttırabilir. Kadınlar PMS döneminde daha şiddetli IBS semptomları yaşayabilirler. Ancak, PMS – IBS arasındaki kesin ilişki hala net değildir, daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Hormonlu rahim İçi araç & İBS İlişkisi nedir?
Hormonlu rahim içi araçlar (HRIAs), doğum kontrolünde kullanılan uzun süreli doğum kontrol yöntemidir. HRIAs, progesteron hormonu salgılar, progesteron hormonun insanlarda bağırsak hareketlerini yavaşlatması IBS semptomlarını kötüleştirmesiyle ilişkili olabilir. Ancak yeterli sayıda araştırma yapılmamıştır,
HRIAs’nın IBS semptomları üzerindeki etkisi hakkında net sonuç çıkarılamamıştır. Kadınlar, HRIAs kullanmaya başladıktan sonra IBS semptomlarının arttığını, kötüleştiğini bildirmiş olsalar da, bunun kesin nedeni belirsizdir. HRIAs ve IBS arasındaki ilişki hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Probiyotikler – prebiyotiklerle İBS arasındaki İlişki nedir?
Probiyotikler,prebiyotikler, bağırsak sağlığı üzerinde olumlu etkileri nedeniyle IBS semptomlarının yönetiminde kullanılabilir.
Probiyotikler, canlı bakteri + maya türleridir, genellikle sindirim sisteminde bulunurlar. Probiyotikler, bağırsak florasını düzenleyerek, bağırsak fonksiyonlarını düzenleyerek IBS semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olabilirler.
Prebiyotikler ise, vücutta faydalı bakterilerin büyümesini, çoğalmasını sağlayan sindirilemeyen gıdalar olarak tanımlanır. Prebiyotikler, bağırsak sağlığını destekleyerek IBS semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olabilirler.
Ancak, her IBS hastası için probiyotikler + prebiyotiklerin faydaları farklı olabilir. Özellikle IBS-D hastaları, prebiyotikleri sindiremezler, semptomlarını kötüleştirebilirler. Probiyotikler + prebiyotiklerin IBS semptomları üzerindeki etkileri hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Kafein – Çay tüketimi & İrritabl Barsak Sendromu
Kafein çay tüketimi, IBS semptomlarını artırabilen tetikleyiciler arasında yer alabilir. Kafein, bağırsaklarda kasların kasılmasına neden olarak ishal, kabızlık veya kramp semptomlarının ortaya çıkmasına neden olabilir. Ayrıca, çayda bulunan tanenler de bağırsaklarda irritasyona neden olarak IBS semptomlarını artırabilir. Ancak, etkiler herkes için aynı olmayabilir, kişiden kişiye değişebilir. Çeşitli insanlar için kafein çay semptomlara neden olmazken, diğerleri için ciddi semptomlara neden olabilir. Kişinin semptomlarını anlaması, uygun şekilde yönetmesi önemlidir.
Gastroparezi & İrritabl barsak sendromu
Gastroparezi, mide kaslarının yeterince iyi çalışmadığı durumdur; mideden ince bağırsağa geçişi yavaştır. IBS ise kalın bağırsak hareketlerinde düzensizlikler, kas spazmları, ağrıya neden olan sindirim bozukluğudur.
Gastroparezi ve IBS arasında ilişki olması muhtemeldir, ancak ilişki tam olarak anlaşılmamıştır. Belirli araştırmalar, gastropareziyle IBS’in semptomları arasında benzerlikler olduğunu; gastroparezi olan hastaların aynı zamanda IBS semptomları da yaşadığını göstermiştir. Ancak, konuda daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Kırmızı Et & İrritabl Barsak Sendromu
Kırmızı etin IBS ile ilişkisi olduğuna dair belirli bulgular vardır. Kırmızı et, sindirimi zor olan protein kaynağıdır. Ayrıca yağlı, işlenmiş kırmızı etin tüketimi inflamasyona neden olabilir. Müstakil IBS hastaları, kırmızı eti tüketmenin semptomlarını artırabileceğini bildirmektedirler. Ancak, her IBS hastasında aynı olmayabilir. Diyetin her bireye özgü olduğu unutulmamalıdır.
IBS hastaları, kırmızı et yerine tavuk, hindi beyaz etleri veya balık içerikli deniz ürünlerini tercih ederler. Bazıları ise vejetaryen ya da vegan beslenmeyi tercih edebilir. IBS hastalarının, diyetleri konusunda diyetisyen veya beslenme uzmanından destek alması önerilir.
Yüksek fruktozlu mısır şurubu İçeren gıdalar & İrritabl Barsak Sendromu
Yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS), mısır nişastasının enzimatik olarak hidrolizi yoluyla elde edilen tatlandırıcıdır. Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gıdaların aşırı tüketimi, IBS semptomlarını artırabilen birçok faktöre neden olabilir.
Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gıdalar arasında hazır içecekler, şekerlemeler, tatlılar, reçel, ketçap, salata sosları, kekler, bisküviler … birçok gıda bulunmaktadır. Bununla birlikte, müstakil kişilerde yüksek fruktozlu mısır şurubu tüketimi IBS semptomlarını artırmayabilir. Kişisel toleransa bağlı olarak yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gıdaların tüketimi konusunda dikkatli olunması önerilir.
Süt ürünleri & İrritabl Barsak Sendromu
Süt ürünleri bazı IBS hastaları için semptomlara neden olabilir. Bunun nedeni, süt ürünleri içindeki laktoz intoleransıdır. Laktoz intoleransı olan kişiler süt ürünlerini sindiremezlersindirim sisteminde gaz, şişkinlik, karın ağrısı, ishal semptomlar ortaya çıkabilir.
Bununla birlikte, birkaç IBS hastaları süt ürünlerinden rahatsız olmazlar. Bireysel olarak uygun yiyecekleri seçmek önemlidir. Ayrıca, laktoz intoleransı olan birkaç IBS hastaları laktozsuz süt ürünlerini tüketebilirler.
kadınlara yönelik İBS İçin İyi gelen 20 öneri;
Öneriler Listesi:
- Günlük su tüketimini artırın, sıvı alımınızı artırmak için daha fazla sıvı içeriği yüksek yiyecekler tüketin.
- Besinlerinizi küçük porsiyonlar halinde yavaş yavaş yiyin.
- Yemeklerinizi iyi çiğneyin yavaş yiyin.
- Sıcak veya soğuk yiyecekler yerine ılık yiyecekler tüketin.
- Kafeinli içeceklerden, alkol , … uyarıcı maddelerden kaçının.
- Yüksek yağlı, yağda kızartılmış yiyeceklerden kaçının.
- Baharatlı, acılı, turşu benzeri yiyeceklerden kaçının.
- Yüksek lifli yiyecekler tüketin.
- Tahıl ürünleri tüketin. Tam tahıl ekmekleri, yulaf ezmesi, kepekli makarna, pirinç benzeri tam tahıllar tercih edin.
- Taze meyve sebzeler tüketin.
- Laktoz intoleransı varsa laktozsuz süt – süt ürünleri tercih edin.
- Probiyotik gıdalar tüketin. Yoğurt, kefir, turşu, fermente sebzeler probiyotikler açısından zengindir.
- Prebiyotik gıdalar tüketin. Soğan, sarımsak, kuşkonmaz, kepekli tahıllar, muz gibi prebiyotikler açısından zengin gıdaları tercih edin.
- Egzersiz yapın. Yürüyüş, yoga, koşu gibi düzenli egzersizler yaparak bağırsak hareketlerini artırın.
- Stres yönetim teknikleri uygulayın. Meditasyon, derin nefes alma, yoga veya başka gevşeme teknikleriyle stresi azaltın.
- Doktorunuzla tedavi seçenekleri hakkında konuşun. Doktorunuz size uygun tedavi yöntemlerini önerebilir.
- İlaçlarınızı düzenli olarak kullanın. İlaçlarınızın dozajını sıklığını doktorunuzun önerdiği şekilde alın.
- Kabızlık yaşıyorsanız, kabızlığı önlemek için daha fazla lif tüketin..
- İshal yaşamaktan kaçınmak için baharatlı, yağlı, asitli yiyeceklerden kaçının
- Doktorunuzun önerdiği diyet, yaşam tarzı değişikliklerini uygulayın.
Muğla
Kadın
Düşük Tehlikesi - Gebelikte Kanama - AFAS - APS - 2025
Aralık 3, 2025[…] İrritabl barsak sendromu ”NEDEN” kadınlarda fazla […]
Vulvar Liken Planus - Jinekoloji - 2025
Aralık 20, 2025[…] Vulvar AdezyonYemek borusunun tutulumu; Lümende epitel renk değişimi, ağları -yapışıklıkları gösteren endoskopi. Eğer tedavi almazsa daralacak !İrritabl barsak sendromu ”NEDEN” kadınlarda fazla […]