Vulvar Amiloidoz Proses hatası hastalığıdır. Şöyle; bir çamaşır makinası fabrikası sıfır yeni tambur yerine pas bağlamış tambur takıp, buna Sıfır Ürün Diyor.
Amiloidoz Nedir?
Proses hatası hastalığıdır. Şöyle düşünün bir çamaşır makinası fabrikası sıfır yeni tambur yerine pas bağlamış bir tambur takıyor ama bunu yeni bir malzeme olarak tanımlanıyor.
- İtiraz ediyorsunuz bu paslı (amiloidozlu bu) diyorsunuz, hemen onun yerine sıfır ama kireç , pas bağlamış tambur takıyor.
- Hemen buna da itiraz ediyorsunuz hemen çok ağır, motorun döndüremeyeceği bir tambur takıyor.
- Yine itiraz ediyorsunuz, bu sefer delikleri olmayan bir tambur takıyorlar
- … bu şekilde asla orjinal parça takılmayacak şekilde devam eden bir kısır döngü !
- Kısır döngünün sağlam yerleri de bozması!
Peki hiç kullanılmamış tambur nerede nasıl bozuldu?
Amiloidoz; işte orjinal parçayı hiç üretemeyen, hep kötü yan sanayi parça üreten ve sürekli arıza yapan çamaşır makinasının sorunu olarak düşünebilirsiniz. Peki bu fabrikadaki sorun, dert nedir?, Onu anlamak için okumaya devam edelim …
Amiloid kelimesi, amylum kelimesinden türetilmiştir ve Latince’de nişasta anlamına gelir. Bu isim, 1854 yılında modern patolojinin kurucu babası Alman patolog Rudolf Virchow tarafından, ölümden sonra incelenen bir dokuda görülen sert, beyaz renkli bir madde için kullanılmıştır. O dönemde bu maddeye “amylum-like” veya “amylumoid” adı verilmiştir. Amiloidoz, vücudun normalde oluşan proteinlerinin anormal şekilde katlanması sonucu oluşan bir hastalıktır. Proteinlerin neden yanlış katlandığı tam olarak bilinmemekle birlikte, amiloidozun altında yatan temel mekanizmalar arasında genetik mutasyonlar, inflamasyon, kronik enfeksiyonlar, tümörler, romatizmal hastalıklar ve diğer hastalıklar yer alabilir. Bu faktörler proteinlerin normal yapılarını bozabilir ve yanlış katlanmalarına neden olabilirler.
“Hayatımı yeniden yaşayabilseydim mikropların hastalıklı dokunun nedeni olmak yerine; Mikropların doğal yaşam alanları olan hastalıklı dokuyu aradıklarını kanıtlamaya adardım”
Rudolf Virchow (Louis Pasteur ve Robert Koch’un savunduğu gibi hastalıkların mikrop teorisine inanmıyordu. Hastalıkların, dış patojenlerden değil, hücrelerin içindeki anormal faaliyetlerden kaynaklandığını öne sürdü.)
Bugün “amiloidoz” terimi, bu anormal protein birikimlerinin neden olduğu bir grup hastalığı tanımlamak için kullanılır. Bu hastalıkların hepsi, farklı proteinlerin amiloid fibrilleri oluşturarak vücutta birikmesine neden olur ve farklı semptomlara ve sağlık sorunlarına yol açar.
Amiloidoz nasıl bir hastalıktır?
Proteinopatik hastalıklar, hücrelerde anormal protein birikimlerine neden olan bir grup hastalıktır.
Bu Amiloidoz temelli hastalıklar şunları içerir:
- Alzheimer hastalığı
- Parkinson hastalığı
- Huntington hastalığı
- Amiloidoz
- Prion hastalıkları (örneğin Creutzfeldt-Jakob hastalığı)
- Multipl miyelom ve diğer monoklonal gamopatiler
- Sistemik skleroz ve skleroderma
- Akut intermitant porfiria
- Diğer porfiria türleri
- Diabetes mellitus tip 2
- Polikistik böbrek hastalığı
- Sarkoidoz
- Retinitis pigmentosa, …
Temelde Amiloidoz proteinopatik bir hastalıktır
Amiloidoz, vücutta çok sayıda çeşidi olan amiloid adı verilen anormal lifsi protein birikimleri nedeniyle organlarda hasar oluşan nadir bir hastalıktır. Amiloid, normalde vücutta bulunan bir protein olan amiloid öncü proteinlerinin anormal bir şekilde katlanması sonucu oluşan beta-levha adı verilen yapısal bir formdur.
Bu anormal proteinler, birçok organa zarar vererek organların normal işlevini bozabilir. En sık etkilenen organlar böbrekler, karaciğer, kalp, sinir sistemi, bağırsaklar ve deridir.
Amyloidosis’in belirtileri organ hasarının neden olduğu semptomlara bağlı olarak değişebilir. Belirtiler arasında yorgunluk, halsizlik, kilo kaybı, ödem, kan basıncı düşmesi, karın ağrısı, kabızlık, ishal, kalp yetmezliği, nefes darlığı ve ciltte morumsu lekeler yer alabilir.
Amyloidosis, tedavi edilmediğinde ilerleyen bir hastalıktır. Tüm doku ve organları tutabilir. Tedavisi, amiloid birikimini azaltmak veya durdurmak ve organ hasarını azaltmak veya tersine çevirmek için amaçlanmıştır. Tedavi seçenekleri arasında kemoterapi, kök hücre nakli, ilaç tedavisi ve organ nakli gibi yöntemler yer alabilir. Tedavi, hastalığın tipine ve yaygınlığına bağlı olarak değişir.
Bazı yaygın amiloid maddeler:
- Beta-amyloid: Alzheimer hastalığı ile ilişkili bir amiloiddir. Beyinde birikerek sinir hücreleri arasındaki iletişimi engeller.
- Transtiretin: Kardiyovasküler sistemi etkileyen bir amiloiddir. Karaciğerde üretilen bir protein olan prealbumin adlı bir öncü proteinden oluşur.
- AA amiloid: Kronik iltihaplanma sonucu oluşan bir amiloiddir. Genellikle kronik enfeksiyonlar veya otoimmün hastalıklarla ilişkilidir.
- İnsülin: Diyabetli hastalarda insülin üretiminde bozukluklar sonucu oluşan bir amiloiddir. Pankreasın içindeki hücrelerde birikir ve pankreas fonksiyonlarının bozulmasına neden olabilir.
- A1-antitripsin: A1-antitripsin eksikliği olan kişilerde oluşan bir amiloiddir. Karaciğerde üretilen bir protein olan A1-antitripsin, akciğerlerde hasarı önler.
- Immunoglobulin: Multiple miyelom gibi kanserlerle ilişkili bir amiloiddir. Antikorların birikmesine neden olur ve kemikler, böbrekler ve karaciğer dahil birçok organda hasara neden olabilir.
- … bu liste çok fazla ve daha da eklenecektir.
İşte bazı yaygın amiloidosis risk faktörleri:
- Yaş: Amiloid birikimi genellikle yaşla birlikte artar ve 60 yaşından sonra daha yaygındır.
- Genetik yatkınlık: Bazı amiloidoz tipleri, genetik bir mutasyon nedeniyle ortaya çıkabilir.
- Kronik enfeksiyonlar veya inflamasyon: Kronik iltihaplı veya enfekte olan bir durum, AA amiloidoz riskini artırabilir.
- Aile öyküsü: Aile üyelerinde amiloidoz öyküsü olan kişilerde amiloid birikimi riski daha yüksek olabilir.
- Diğer sağlık koşulları: İmmunoglobulin tipi amiloidoz, multipl miyelom veya lenfoma gibi bazı kanser türleriyle ilişkili olabilir.
- Organ nakli: Organ nakli yaptırmış kişilerde, bağışçının amiloid birikimi olması durumunda amiloidoz riski artabilir.
- Diyabet: Diyabetli kişilerde, insülin amiloidozu riski daha yüksek olabilir.
Bu risk faktörleri amiloid birikimine yol açabilir, ancak her zaman amiloidoz hastalığına neden olmazlar. Risk faktörlerini kontrol altına almak veya ortadan kaldırmak, amiloid birikimini önlemeye yardımcı olabilir.
Kalıtsal amiloidoz nadirdir ve bu hastalıkta hastalar, genetik bir defekt nedeniyle anormal proteinler üretirler. Bu anormal proteinlerin katlanması sonucu amiloid birikir ve organ hasarına neden olabilir. Örneğin, tiroit, böbrek, kalp, bağırsak ve sinir sistemi dahil olmak üzere birçok organı etkileyebilir.
Ancak, çoğu amiloidoz vakası sonradan kazanılan bir hastalıktır ve vücutta normal olarak bulunan proteinlerin anormal bir şekilde katlanması sonucu oluşur. Bu nedenle kişinin yaşamı boyunca sonradan edinilen bir hastalıktır.
Amiloidoz görülme sıklığı, hastalığın türüne ve altta yatan nedenlere bağlı olarak farklılık gösterir. Ancak, genel olarak, ileri yaş grubu insanlarda amiloidoz daha sık görülmektedir.
Mutasyon Denilince İnsanlar Bunu Anlayamıyor Ve Kendisiyle Alakasının Olmadığını Düşünüyor. Mutasyon Yapıcı Etkenler;
Mutasyon sadece bilim kurgu değil, günlük hayatımızda maruz kaldığımız etkenlerin yol açtığı biyolojik bir olay. İnsanlar genellikle mutasyonu kendisiyle ilişkilendiremiyor ve uzak bir kavram olarak görüyor. Ancak aşağıda listelenen etkenlerden en az 5’i günlük hayatımızda sıklıkla bulunur. Bu nedenle mutasyonlar birikerek gelişir ve hastalıklara yol açabilir.
Anne karnındaki bebeği etkileyen faktörler
Üreme hücrelerini veya bireyi doğrudan etkileyen faktörler
Önemli Uyarı: Günlük Hayatımızda Mevcut!
Yukarıda listelenen 34 mutasyon etkeninden en az 5 tanesi günlük hayatımızda sıklıkla mevcut. Radyasyon (cep telefonları, WiFi), hava kirliliği, stres, beslenme alışkanlıkları, UV ışınları, kimyasal maddeler (temizlik ürünleri), elektromanyetik alanlar gibi etkenlere sürekli maruz kalıyoruz. Bu nedenle mutasyonlar birikiyor, DNA hasarı oluşuyor ve zamanla hastalıklar (kanser vb.) gelişiyor.
Kansere Neden Olabilen Bakteriler
Bazı bakteriler, kronik enfeksiyon yoluyla inflamasyona ve DNA hasarına neden olarak kanser (mutasyon) gelişimini tetikleyebilir. Bu bakteri-kanseri ilişkileri bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir.
- Mide Kanseri Helikobakter Pilori
- Barsak Lenfoması Kamfilobakter Jejuni
- Hepatobiliyer Kanser Salmonella Tifimirium
- Akciğer Kanseri Mikobakterium Tüberkülosus
- Pankreas Kanseri Porfiromonas Gingivalis
- Küçük Hücreli Akciğer Kanseri Pseudomonas Aeruginosa
- Serviks Kanseri Klebsiella Pneumonia
- Kolon Tümörleri Salmonella Tifimurium
- Meme Kanseri Salmonella Tifimurium
- Nazofaringeal Kanser Escherichia Coli
Not: Bu bakterilerin kansere neden olma mekanizmaları genellikle kronik inflamasyon, oksidatif stres oluşturma ve DNA onarım mekanizmalarını bozma yoluyla gerçekleşir.
Amiloidoz belirtileri Nelerdir?
- Kalınlaşma, kolay morarma ve göz çevresinde morumsu lekeler gibi cilt değişiklikleri
- Şiddetli yorgunluk
- Dolgunluk hissi
- Eklem ağrısı
- Anemi (düşük kırmızı kan hücresi sayısı)
- Nefes darlığı
- Dilin şişmesi
- Bacaklarda ve ayaklarda karıncalanma ve uyuşma
- Ayak bileklerinin ve bacakların şişmesi
- Zayıf el tutuşu
- Ciddi zayıflık
- Ani kilo kaybı
- Düzensiz kalp atışı
- Yutma güçlüğü
Amiloidoz & Jinekoloji – Vulvar Amiloidoz
Amiloidoz, kadın üreme sistemi dahil olmak üzere vücudun farklı bölgelerinde birikme gösterebilir. Kadınlarda en sık tutulan jinekolojik bölge vulva (dış genital organlar) bölgesidir. Vulvar amiloidoz nadir bir durum olsa da, kadınlarda amiloid birikmesi sıklıkla vulva bölgesinde görülür. Vulvar amiloidozun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak, bazı durumlarda, amiloidozun lokal bir reaksiyon sonucu oluşabileceği düşünülmektedir. Bu reaksiyon, kronik enfeksiyon ( kronik vajinal akıntı !), irritasyon veya yaralanma gibi faktörlere bağlı olarak oluşabilir.
Vulvar amiloidozun semptomları arasında kaşıntı, yanma, ağrı ve dış genital bölgede şişlikler yer alabilir. Vulva bölgesinde amiloid birikmesi, küçük lezyonlar şeklinde görülebilir ve bu lezyonlar genellikle pembe veya morumsu bir renge sahiptir. Vulvar amiloidozun tanısı, biyopsi ile konulur. Biyopsi, dokunun mikroskobik incelemesi yoluyla amiloid birikmesinin varlığını tespit etmeyi amaçlar. Tedavi, semptomların şiddetine bağlı olarak değişebilir. Hafif semptomlar için, nemlendiriciler veya kortikosteroid kremler kullanılabilir. Daha şiddetli durumlarda, steroid enjeksiyonları veya cerrahi müdahale gerekebilir. Vulvar amiloidoz, genel olarak prognozu iyi olan bir durumdur ve tedavi edilebilir. Ancak, amiloidozun temel nedeni tedavi edilemez bir hastalık (örneğin, multipl miyelom gibi) ile ilgiliyse, tedavi bu temel hastalığa yönelik olacaktır.
Bununla birlikte, amiloidozun diğer jinekolojik bölgelerde de biriktiği bilinmektedir. Örneğin, uterus, serviks (rahim ağzı), overler (yumurtalıklar) ve vajina gibi diğer jinekolojik bölgelerde de amiloid birikmesi görülebilir. Ancak, bu durumlar daha nadirdir.
Amiloidoz, sadece jinekolojik bölgelerde değil, vücudun diğer bölgelerinde de birikme gösterebilir. Bu nedenle, amiloidoz tanısı konulması durumunda, vücudun farklı bölgelerinin incelenmesi gerekebilir.
Amiloidoz & gebelik
Amiloidoz ile gebelik arasında doğrudan bir ilişki yoktur. Ancak, bazı kadınlar gebelik sırasında amiloidozun farklı türleri geliştirebilirler.
Amiloidoz gebeliği etkileyebilir ve gebelik komplikasyonlarına neden olabilir. Örneğin;
- Kalp amiloidozu olan kadınlar, gebelik sırasında kalp fonksiyonlarının bozulması riski altındadırlar ve bu da gebeliğin seyrini etkileyebilir. Bu nedenle, gebelik öncesinde amiloidozu olan kadınlar, gebeliğin potansiyel riskleri hakkında doktorlarıyla görüşmelidirler.
- Hamileliği zorlaştırabilir ve
- Düşük,
- Ölü doğum,
- İntrauterin büyüme geriliği,
- Preeklampsi ve
- Erken doğuma,
- Plasental disfonksiyona neden olabilir.
- Ek olarak, amiloidoz hamilelik sırasında böbrek hasarına neden olabilir.[efn_note]https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11641901/[/efn_note]
Amiloidozunuz varsa, gebe kalmaya çalışmadan önce veya hamile olduğunuzu öğrenir öğrenmez doktorunuzla mutlaka konuşun.
Muğla
Kadın
Vulvar Liken Planus - Jinekoloji - 2025
Aralık 19, 2025[…] Vulvar Amiloidoz […]